0 نظرها

خاکورزی پایدار

(رتبه فعلی 0.0/5 ستار ها) تمامی آرا: 0
در مقالات نمایش ها: 37 0 0
  • پرینت صفحهچاپ Get a PDF version of this webpagePDF
  • مقدمه

    سيستم هاي كشاورزي امروز به دنبال اهداف اقتصادي، اكولوژيكي و زيست محيطي هستند كه در آن توليد محصولات كشاورزي با حفظ و پايداري محيط زيست همراه مي باشد. دركشاورزي پايدار ، افزايش توليد منطقي با نيازهاي روز است بدون اينكه خطري براي پتانسيل كشاورزي آينده داشته باشد، بنابراين روش هاي مناسبي براي نظارت بر مزرعه، خاك و توسعه سيستم هاي كشاورزي پايدار لازم است كه يكي از اين روش ها، نظارت بر روش هاي خاك ورزي است. خاك ورزي، دستكاري خاك براي توليد محصول با تشكيل بستر بذر است كه بر فرآيند ميكروارگانيسم هاي خاك، خواص خاك و رشد محصول تأثير مي گذارد و اهدافي از قبيل تغيير شرايط خاك ( بهبود ساختمان خاك با فرآيندهاي كشاورزي مطلوب مثل تماس بذر با خاك، ازدياد ريشه، نفوذپذيري آب، كنترل حرارت خاك و ...) ، كنترل بيماريها و علف هاي هرز ( قطع چرخه زندگي بيماريها و علف هاي هرز ) ،مديريت بقايا ( حداقل رساندن اثرات منفي بقايا و افزايش اثرات مفيد آن )، اختلاط ( استقرار يا توزيع موادي مانند كودهاي جامد و مايع، بذر و بقايا از محلي با تناسب كمتر به مكاني مناسبتر و بهتر ) ، شكل دهي خاك ( تغيير شكل سطح خاك ) را دنبال مي كند. با اين حال خاك ورزي زماني كه به طور نامناسب و يا بيش از حد انجام شود ممكن است اثرات منفي بر خاك و توليد محصول نيز داشته باشد. كاهش حاصلخيزي خاك، فشردگي خاك در زير لايه خاك ورزي شده، افزايش قابليت فرسايش آبي و بادي، تجزيه شديد مواد آلي خاك، افزايش هزينه و انرژي عمليات خاك ورزي و افزايش هزينه هاي كارگري از جمله معايب آن هستند.

    روش هاي خاك ورزي برحسب شرايط موجود، اثرات متفاوتي را در پي دارد به عبارت ديگر تأثير خاك ورزي بستگي به نوع و زمان انجام عمليات خاك ورزي دارد. اين نوع خاك ورزي بر روي خواص فيزيكي و شيميايي خاك، ميزان رشد گياه و عملكرد محصول مؤثر است. فرسايش هاي آبي و بادي و كاهش لايه سطحي حاصلخيز خاك ، نفوذپذيري و افزايش نشت و آلودگي آب ها، تسطيح زمين به وسيله عمليات خاك ورزي از شاخص هاي مهمي هستند كه در خواص فيزيكي خاك اثر مي گذارند. كاهش در شدت خاك ورزي، به تدريج ميزان خلل و فرج بزرگ خاك را افزايش و پايداري خاك دانه ها را بيشتر كرده و مانع تشكيل سله بعد از بارندگي مي شود ، رطوبت خاك حفظ و گياه تنش هاي كمتري را تجربه مي كند. شاخص هاي شيميايي مؤثر در خاك ورزي پايدار، با كاهش رسوب مواد شيميايي وانتشار گازهاي مختلف انباشته شده درخاك همراه است. كاربرد سيستم هاي خاك ورزي و كاشت پايدار، كاهش معني داري را درتلفات نيتروژن و فسفر اضافه شده به خاك نشان مي دهد. بنابراين در كاهش نيترات وارد شده در آب سطحي و آلودگي آن مؤثر است. شخم عميق نيز تبادل هوا را تشديد كرده و باعث تحريك تجزيه مواد آلي شده كه سبب انتشار گازكربنيك از خاك به محيط مي شود. كاهش عمليات خاك ورزي ضمن كاهش تردد ماشين هاي كشاورزي ، باعث كاهش خروج گازكربنيك از داخل خاك مي شود افزايش جمعيت موجودات زنده اي مانند كرم هاي خاكي در خاك به دليل افزايش حفر كانال در خاك، افزايش سرعت تجزيه بقاياي گياهي، افزايش نفوذپذيري آب درخاك، جوانه زني بذر و رشد ريشه ها را نيز بهتر مي كند در مجموع پايداري در خاك با خاك ورزي پايدار و كاهش شدت عمليات خاك ورزي، با موضوع خاك ورزي حفاظتي مطرح شده و به عنوان زير مجموعه اي از كشاورزي حفاظتي توسعه پيدا كرده است.

    خاك ورزي حفاظتي فرم ديگري از خاك ورزي است كه در آن بقاياي گياهي به عنوان پوششي در سطح خاك باقي مي ماند و به وسيله عمليات خاك ورزي، كمتر و يا اصلا با خاك مخلوط نمي شود. هدف اصلي خاك ورزي، افزايش عملكرد و حفظ يا اصلاح منابع توليد است اما در كشاورزي حفاظتي، پايداري، حفاظت و بهبود كشاورزي هدف است كه باعث استفاده مؤثر از منابع طبيعي با تلفيق مديريت منابع خاك، آب و بيولوژي مي گردد .

    روش هاي خاك ورزي، نوعي خاص و يا تركيبي از عمليات مكانيكي براي آماده سازي بستر بذر است كه بسيار متنوع بوده و بر حسب مقدار پوشش بقاياي گياهي باقيمانده از كشت قبل و ميزان به هم زدن خاك به چند دسته تقسيم بندي مي شوند. روش هاي خاك ورزي معمولا بر ميزان حرارت خاك، استحكام ساختمان خاك، ظرفيت نگهداري آب، وزن مخصوص ظاهري، فعاليت كرم هاي خاكي، نفوذپذيري آب درخاك، كربن آلي، نيتروژن و تبادل كلسيم، منيزيم، فسفر و روي تأثير داشته و بر رشد و توزيع ريشه وحاصلخيزي خاك نيز مؤثرند.

    بنابراين روش هاي خاك ورزي بايد برحسب شرايط اقليمي، امكانات و محدوديت هاي موجود انتخاب و استفاده شوند. در نتيجه اولين مرحله در اخذ تصميم براي مديريت توليد پايدار، انتخاب روش هاي خاك ورزي مناسب است و آگاهي و شناخت سيستم هاي خاك ورزي و كاشت به عنوان روش هاي نوين، مقدمهاي براي رسيدن به كشاورزي پايدار است.


    اخرین ویرایش: ۰۰:۰۰:۰۰ | دوشنبه, -۲۶ / / -۶۲۱
    اشتراک
    • Twitter
    • del.icio.us
    • Digg
    • Facebook
    • Technorati
    • Reddit
    • Yahoo Buzz
    • StumbleUpon

    دیدگاه دیگران (بدون دیدگاه)...