• در آموزش یونجه
  • بازدید: 256
  • اخرین ویرایش: آبان ۲۲, ۱۳۹۷
  • چاپ نوشته هاچاپ پی دی اف

آشنایی با علفهای هرز یونجه

علف هاي هرز

مديريت علف هاي هرز در يونجه زارها

مديريت علف هاي هرز براي توليد يونجه بسيار ضروري است. علف هاي هرز بـا ايجـاد رقابت در استفاده از فضا، مواد غذايي، نور و آب و نيـز كاستن از كيفيـت يونجـه برداشـت شده، مي توانند آسيب و زيان هاي فراواني را ايجاد كنند. علف هاي هرز يونجه در سه زمـان باعث ايجاد آسيب و زيان  مي شوند:

1_ پيش از استقرار كامل گياه
2_ در مرحله گياهچه اي
3_ پس از استقرار كامل

ايجاد يك يونجه زار خوب بدون علف هاي هرز چند ساله بسيار مهم اسـت. علـف هـاي هرزي ماننـد پيچـك صـحرايي، تـاج ريـزي بـرگ نقـره اي، اويـارسـلام زرد و قيـاق جـزوعلف هاي هرز بسيار خطرناك بوده كـه در صـورت وجـود آنهـا در كـشتزار بايـد پـيش از كاشت يونجه با آنها مبارزه كرد.علف هاي هرز بيشترين تأثير خود را در مرحله گياهچه اي روي گياه مي گذارند. در اين مرحله اگر رقابـت بـين گيـاه زراعـي و علف هـرز بـالا باشـد مي تواند باعث استقرار نيافتن مناسب گياه زراعي شود. بررسي ها نشان داده است،  يونجه هايي كه در زمين هايي با هجوم بالاي علف هرز رشد كرده اند با كاهش 9% در ميـزان پروتئين رو به رو شده اند.ولي در زمين هايي كه با علف هرز بـه خـوبي مبـارزه شـده اسـت بـا افزايش 20% پروتئين يونجه روبه رو بوده اند. مبـارزه بـا علف هـرز در هنگـام اسـتقرار اوليـه يونجه بسيار مهم است زيرا يونجه در ادامه قابليت رقابتي بالايي در برابر علف هاي هرز دارد.

علف هاي هرز يونجه زار

انواع مختلفي از علف هاي هرز در يونجه زار رشد مـي كنند.علـف هـاي هـرز را بـر پايـه ويژگي هاي مختلف به دسته هاي يكساله، دوساله يا چندسـاله، پهـن بـرگ يـا باريـك بـرگ، بهاره يا زمستانه مـي تـوان تقـسيم كـرد. از لحـاظ روش افـزونش نيـز بـه افـزونش بـذري وافزونش از طريق انـدام هـاي رويـشي دسـته بنـدي مـي شـوند. از آنجـائي كـه نـوع مبـارزه بـا علف هاي هرز بر پايه نوع دسته بندي ياد شده متفاوت مي باشد، لذا شناخت چرخـه زنـدگي، روش افزونش، چگونگي انتشار و روش هاي مبـارزه بـا علـف هـاي هـرز مختلـف در ميـزان موفقيت عمليـات كنتـرل آن هـا بـسيار مـؤثر خواهـد بـود.مهم تـرين علـف هـاي هـرز رايـج يونجه زارها و ويژگي هاي هر يك از آن ها در جدول آورده شده است.



در اين قسمت به بررسي گياه انگلي سس كه يكي از مهم ترين علف هاي هرز در يونجه زارها يونجه است مي پردازيم: 

 (Cuscuta spp.)  سس

گياه انگل گلدار سس، گسترش جهاني دارد و به طيف گسترده اي از گياهان حمله مي كند.بيش از 150گونه سس در جهان وجود دارد. اين گياه توسط بذر افزونش شده و هيچ برگ يا (كلروفيلي) ندارد و براي رشد خود(نياز به آب، مواد معدني و كربوهيدرات) به گياهان ديگر وابسته است.سس هواي گرم و آفتابي را مي پسندد.در اين شرايط سرعت رشد رشته هاي آن گاهي تا 8 سانتي متر  در روز بالغ مي شود.سس داراي ساقه نخي شكل زرد رنگ است و ساقه خود را روي ساقه گياه ميزبان چسبانده و توسط اندام هاي مكنده وچسبنده از گياه ميزبان تغذيه مي كند.گل هاي آن ريز، سفيد رنگ يا صورتي و به صورت خوشه اي است.بذر سس دو حجره اي، ريز و داراي پوسته هاي به تقريب نفوذ ناپذير به اكسيژن است و از اين رو مي تواند تا 20سال به حالت خواب در خاك باقي بماند .سس يونجه علاوه بركاهش كمي محصول، در صورت اختلاط با علوفه باعث كاهش ارزش اقتصادي آن ها نيز مي شود. در يونجه زارهاي توليد بذر نيز اختلاط بذر يونجه با سس باعث افت قيمت و كاهش بازارپسندي بذر يونجه آلوده به سس مي شود.يك بوته سس با پيشروي خود مي تواند لك هاي به قطر 3 متر در يك يونجه زار به وجود آورد. در آلودگي شديد 100-80درصد يونجه زار را مي پوشاند كه در اين هنگام با جذب مواد غذايي وجلوگيري از رسيدن نور به يونجه به شدت رشد و نمو گياهان ميزبان را مختل مي سازد و آن را نابود مي كند.در بهار دانه هاي سس در نزديكي سطح خاك جوانه زده و با ساقه اي نازك آغاز به بالارفتن مي كند كه ممكن است به رنگ هاي سبز روشن، زرد و نارنجي باشد.اين ساقه نازك به آرامي در هوا حركت كرده و به چرخش در مي آيد تا هنگامي كه يك برگ و يا ساقه را لمس كند و پس از آن به سرعت آغاز به پيچيدن به دور آن مي كند. 


سس  بي درنگ زائده كوچكي كه مكنده كوچك  و ريشه مانند است را درون گياه كرده و به وسيله آن مواد غذايي و آب مورد نياز خود را براي رشد خود، تامين مي كند.به زودي پس از اتصال به گياه ميزبان، آن قسمت از سس كه به زمين متصل است آغاز به پژمرده شدن كرده و ارتباطش با زمين قطع مي شود. در همين حال قسمت هاي بالايي به سرعت درحال رشد هستند كه اغلب منجر به تشكيل توده هاي متراكم نخ مانند مي شوند. با اين حال اگر سس در مدت كوتاهي پس از جوانه زني قادر به برقراري ارتباط با گياه ميزبان نشود به زودي از بين مي رود. گل هاي سس كوچك، سفيد تا صورتي، در خوشه هاي كوچك درطول ساقه و بسيار پر شمار هستند، هر گل يك غلاف كروي كوچك داراي 2 تا 4دانه توليد مي كند.اين دانه ها داراي پوشش ضخيم و در اندازه هاي متفاوت (بسته به گونه)هستند و مي توانند تا 20 سال در درون خاك زنده بمانند.
 
 مديريت و كنترل آلودگي به سس يونجه

پيشگيري:مديريت پيشگيرانه شامل كاشت دانه هاي پاك، پاك نمودن ماشين ها و ادوات كشاورزي  و مديريت توده هاي سس موجود در يونجه زار پيش از آن كه توليد بذركنند. هجوم سس در سطح كوچك را مي توان به صورت دستي كنترل كرد، ولي درصورت وجود هجوم گسترده، حذف گياه ميزبان و در صورت امكان كاشت گياه غير ميزبان مي تواند صورت گيرد.

كنترل زراعي: كاشت گياه زراعي غير ميزبان (مانند ذرت و سورگوم)، گياهان زراعي زمستانه (گندم زمستانه، حبوبات، و...) در كنترل سس مؤثر است. برخي علف هاي هرز پهن برگ مانند خرفه، سلمه تره و پيچك كه مي توانند به عنوان ميزبان سس به شمار آيند به عنوان بخشي از مديريت كنترل زراعي بايد مد نظر قرار گيرند. به دليل طول عمر بالاي سس در خاك پس از كاشت گياه ميزبان در سال بعد بايد زمين به صورت منظم مورد بررسي قرار گيرد و در صورت ديدن سس بايد بي درنگ با آن مبارزه كرد.

كنترل مكانيكي: آلودگي سس را مي توان با كنترل دستي، آتش زدن و بريدن گياهان آلوده كاهش داد.

كنترل شيميايي: چندين علف كش پس از ظهور و پيش از ظهور براي كنترل سس مي توان استفاده كرد. علفكش هاي پيش از ظهور (كه پيش از جوانه زني سس به كار برده مي شوند)شامل: كرب، ترفلان ،پراول هستند و مي توان به علفكش هاي پس از ظهورمانند:داكتال، راپتور، پرسيويت و گراماكسون اشاره كرد. كاربرد راندپ مي تواند براي مبارزه با آلودگي لكه اي سودمند باشد. با اين حال استفاده از آن مي تواند براي گياهان زراعي كه به رانداپ مقاوم نيستند آسيب رسان و زيانبار باشد.


 از بين بردن سس توسط آتش مديريت شده

مديريت علف هاي هرز

نخستين گام در مبارزه با علف هاي هرز شناسايي درست آن ها است. علف هاي هرز يونجه زارها به طور معمول به 3 دسته اصلي تقسيم مي شوند:
1_ پهن برگ
2_ باريك برگ
3_ جگن ها (مانند اويارسلام و زنبق كه با ساقه مثلثي خود شناخته مي شوند).

علف هاي هرز هر يك از اين دسته ها را مي توان بر پايه چرخه زندگي شان به سه دسته يكساله، دوساله و چندساله تقسيم بندي كرد. علف هاي هرز يك ساله و دو ساله از طريق بذر توليد مثل وگسترش مي يابند.مديريت علف هاي هرز چند ساله به دليل داشتن ساختارهايي مانند نيساگ(ريزوم)، دستك(استولون) يا ريشه هاي زيرزميني با جوانه هاي نابجا و... بسياردشوار است.دو گروه عمده از علف هاي هرز چند ساله وجود دارند، علف هاي هرز چند ساله ساده و خزنده. نوع ساده آن مانند پنيرك و  گل قاصد از طريق بذر انتشار يافته و به طورمعمول ازطريق رويشي افزونش و گسترش نمي يابند. با اين حال اگر ريشه هاي آنها بريده و قطعه قطعه شود، هر قطعه قابليت رشد دوباره را دارد. علف هاي هرز چند ساله خزنده، هم ازطريق بذر و هم از طريق رويشي افزونش پيدا مي كنند.

چهار راهبرد اصلي در مديريت علف هاي هرز در يونجه زار وجود دارد:

1_مبارزه پيشگيرانه
2_ مبارزه مكانيكي
3_ مبارزه زراعي
4_مبارزه شيميايي

كنترل پايدار علف هاي هرز نياز به يك نظام تلفيقي از 4روش بالا دارد.توجه به جدول دو در اين زمينه مي تواند راهگشا باشد.

مبارزه پيش گيرانه: مهم ترين بخش در مديريت علف هاي هرز همين مديريت پيشگيرانه است.زيرا گام نخست جلوگيري از ورود علف هاي هرز به منطقه است. اين نوع مبارزه شامل:مديريت بر زمين هاي كشت نشده اطراف يونجه زار، كنترل علف هاي هرز پيش از كاشت گياه، كاشت بذرهاي گواهي شده و كنترل و پاك كردن ماشين ها و ادوات كشاورزي مي باشد.

مديريت زراعي: مهم ترين مسئله در مديريت زراعي موضوع رقابت يونجه با علف هاي هرز است. حفظ باروري مناسب خاك و مبارزه با هرگونه بيماري و آفت به استقرار خوب يونجه و رقابت آن با علف ها هرز كمك مي كند. كشاورزان براي حفظ حاشيه اي رقابت يونجه در برابر علف هاي هرز، اگر از آبياري غرقابي استفاده مي كنند بايد به زمان درست قطع آبياري نيز توجه داشته باشند. زيرا وجود حالت غرقابي در يونجه زارها شرايط را به سود تهاجم علف هاي هرز تغيير مي دهد.اگر پس از برداشت يونجه، بي درنگ آبياري انجام شود، رطوبت اضافي باقي مانده در خاك مي تواند شرايط مناسب براي علف هاي هر ز يكساله تابستانه را فراهم كند. زيرا در اين شرايط يونجه ها رشد دوباره كافي براي سايه اندازي بر علف هاي هرزي كه با آنها رقابت دارند را نخواهد داشت.

وجود هاي علف هاي هرزي مانند خاكشير تلخ و شيرين باعث افت كيفيت يونجه مي شود.

بدين منظور مي توان اين گونه يونجه زارها را به وسيله دروگر علوفه(موور بشقابي) در اوايل ارديبهشت برداشت كرده و سپس با آبياري يونجه زار موجبات ايجاد محصول يكدست بدون آلودگي در چين اول را فراهم كرد.

مبارزه مكانيكي : به دليل تراكم بالاي يونجه به طور معمول مبارزه مكانيكي بين رديفي كمك كمي به كنترل علف هاي هرز مي كند.در يونجه زارهاي سه ساله به بالا كه تراكم و نوع علف هاي هرز، قابل توجه است، مي توان آن ها را در اواخر زمستان با شعله افكن سوزاند. در اين زمان هنوز گياه اصلي در خواب يا در پايان دوره خواب است با اجراي اين روش علف هاي هرزي مانند شاخ برسر، خاكشير تلخ و شيرين و حتي بذر سس سوخته و از بين مي رود و از سويي ديگر بر اثر گرم شدن خاك، جوانه زني گياه جلو مي افتد.

    مبارزه شيميايي : انواع علف كش هاي مورد استفاده در جدول  6-3نشان داده شده است ولي بايد در هنگام استفاده به دقت برچسب روي اين علف كش ها را مطالعه كرد (اطلاعاتي مانند زمان بندي استفاده، ميزان كاربرد، علف هرزهاي كنترل كننده، محدوديت چرا، محدوديت تناوب).

  

اصول كلي در مبارزه با علف هاي هرز مزرعه يونجه زار:



الف- در مزارعي كه جديداً احداث مي شوند :

شخم مناسب و به موقع و سپس آماده سازي بستر كاشت بعد از بارندگي

چيدن علف هاي هرز به كمك مور قبل از گل دهي و از ارتفاع 7 تا 8 سانتي متري سطح زمين (بدون وارد آمدن تنش به جوانه هاي يونجه)

ب-در مزارع از پيش احداث شده : 

شخم زدن و آيش گذاشتن زمين در تابستان و يا اجراي تناوب زراعي در آن به ويژه براي كنترل علف هاي هرز چندساله

ايجاد زهكش و خروج آب اضافي از زمين درو يونجه قبل از هر بار به بذر نشستن علف هاي هرز

بهترين موقع براي مبارزه مكانيكي عليه علف هاي هرز، اواخر زمستان يا اوايل بهار است. اجراي

روش هاي زراعي و وجين گرا س هاي چندساله و يكساله را بايستي اوايل بهار و بلافاصله بعد از اولين برداشت محصول انجام داد. 

بهترين وسيله براي اجراي روش هاي زراعي هرس هاي دندانه فلزي و كولتيواتورهاي با دندانه هاي كوچك و محكم است. در موقع استفاده از هرس يا كولتيواتور، بايد سعي شود كه حداكثر تاعمق 3 تا 5سانتي متري خاك خراش داده شود.


خلاصه مطالب فوق

_علف هاي هرز براي دريافت فضا، مواد غذايي، نور و آب با گياه يونجه رقابت كرده و موجب آسيب و زيان فراوان به يونجه زار مي شوند.

_علف هاي هرز بيشترين تاثير خود را در مرحله گياهچه اي روي گياه يونجه دارند و مبارزه با علف هاي هرز در زمان استقرار اوليه يونجه بسيار مهم است.

_علف هاي هرز يونجه زار را مي توان بر پايه ويژگي هاي مختلف به دسته هاي يكساله، دوساله يا چندساله، باريك يا پهن برگ و بهاره يا زمستانه تقسيم كرد.

_با توجه به اينكه مبارزه با علف هاي هرز بر پايه نوع دسته بندي متفاوت است، لذا شناخت چرخه زندگي  آنها، روش افزونش، چگونگي انتشار و روش مبارزه با علف هاي هرز مختلف در ميزان موفقيت عمليات مديريت آن ها بسيار موثر است.

_سس يكي از مهم ترين علف هاي هرز يونجه است. اين انگل توسط بذر افزونش شده و هيچ برگ و سبزينه اي ندارد و براي رشد خورد به گياهان ديگر وابسته است.

_وجود سس در يونجه زار علاوه بر كاهش كمي محصول، در صورت اختلاط با علوفه باعث كاهش ارزش اقتصادي آن نيز مي شود.

_مديريت پيشگيرانه، كاشت گياه زراعي غير ميزبان، كنترل مكانيكي و كنترل شيميايي از روش هاي مبارزه با انگل سس هستند.

_مهم ترين روش مبارزه با علف هاي هرز، مديريت پيشگيرانه است كه شامل مديريت بر زمين هاي كاشت شده اطراف يونجه زار، كنترل علف هاي هرز پيش از كاشت گياه، كاشت بذرهاي گواهي شده و كنترل و پاك كردن ماشين ها و ادوات كشاورزي مي باشد.

_در جدول اين فصل، با توجه به نوع علف هرز (باريك يا پهن برگ) و همچنين وضعيت رشدي گياه يونجه (پيش از استقرار، مرحله گياهچه اي و يا پس از استقرار كامل) انواع علفكش هاي شيميايي پيشنهاد شده است.
اشتراک

دیدگاه دیگران (بدون دیدگاه)...

Leave a reply

نام:: فیلد اجباری.
آدرس رایانامه: فیلد اجباری. غیر فعال
وبسایت::
کد امنیتی:: فیلد اجباری.
دیدگاه: فیلد اجباری.